Anticiperen op wat er nodig is, veranderen om het beter te gaan doen, in beweging komen omdat het anders moet…. het kan zo moeizaam gaan. Soms zijn we gedisciplineerd genoeg om een verandering voor onszelf in te zetten. Maar dan ook nog mensen leiden in die verandering, dat vraagt om een vorm van leiderschap waar velen van ons nog naar op zoek zijn.

Als ik de vraag stel aan Paulien Aaldering, trainer en coach bij Developland, schijnt zij graag haar licht op dit alom bekende vraagstuk dat leeft bij velen van ons.

Paulien plaatst dit vraagstuk in de context van de wereld die in een hoog tempo aan het veranderen is. We zitten in een shift van een oud systeem naar een nieuw. Wereldwijd is onze onderlinge afhankelijkheid van elkaar enorm. En de uitdagingen zijn mega. Denk bijvoorbeeld aan de vele uitdagingen als gevolg van de Covid pandemie, de dreigende economische recessie en de klimaat verandering. De oplossingen die we kennen zijn niet meer toereikend om met onze uitdagingen te dealen. Paulien noemt Peter Hawkins, auteur en professor aan de Leadership Henley Business School, die stelt dat we onze uitdagingen kunnen zien als onze grote leermeesters die het collectief leiden. Met andere woorden, wat leren we van de wereld waarin we leven en hoe kunnen we daar mee omgaan?

De uitspraak van Hawkins doet Paulien denken aan het begrip ‘space’ en ‘particles’. De ruimte en de elementaire deeltjes. De kwantumfysica bestudeert de relatie tussen de ‘space’ en de ‘particles’. Slechts een heel klein percentage van het universum bestaat uit ‘particles’, de rest is ‘space’. Deze zijn met elkaar verbonden en wisselen informatie uit, zelfs op grote afstand. De energie tussen de ‘particles’ houdt deze bij elkaar en samen creëren ze het universum, aldus Albert Einstein.

Wat is er in jouw ‘space’?

Paulien gebruikt dit als metafoor voor leiderschap. In leiderschap hebben we vaak de neiging om ons vooral te focussen op dat wat we kunnen zien, wat we kunnen vastpakken, dat wat tastbaar en meetbaar is. Productiemiddelen, kantoren, rapportages met harde data wat betreft aantallen klanten, omzet, etc . Deze laten zich beschouwen als de ‘particles’ en kunnen min of meer ‘gemanaged’ worden.
De ‘space’ gaat over de dingen die we niet kunnen zien, die minder tastbaar zijn, bijvoorbeeld: verbinding, vertrouwen, dynamiek, energie, overtuigingen, creativiteit. Als leider heb je een keus. Richt je je vooral op de tastbare delen, de ‘particles’, of kijk je ook naar de ruimte daaromheen? De ‘space’ bevat informatie, biedt mogelijkheden, geeft energie, bewustzijn en ruimte. Als we ons alleen richten op de ‘particles’ dan verliezen we het contact met datgene wat deze beïnvloedt en verbindt. Vernieuwend denken en vernieuwende oplossingen komen uit de ‘space’. Tip van Paulien: Ga er eens voor zitten en stel jezelf de vraag: ‘wat is er in mijn ‘space’? En schrijf minimaal 3 niet-tastbare dingen op. Wat brengt dit inzicht jou?

Tenslotte

In november start een nieuwe reeks van het succesvolle en zeer hooggewaardeerde programma Collectief Leiderschap. Hierin wordt aandacht besteed aan de ‘space’ van organisaties en hoe je hier gebruik van kunt maken. Meer weten?