Wat is zelforganisatie?

Zelforganisatie binnen een bedrijf houdt in dat er een verdeelde zeggenschap is georganiseerd om de bestaansreden van de organisatie te verwezenlijken. Iedereen die meewerkt binnen de organisatie krijgt een stukje van de zeggenschap toebedeelt, passend bij de talenten en expertise van die persoon. Binnen die zeggenschap krijgt iemand de verantwoordelijkheid zijn of haar bijdrage te leveren aan het doel van de organisatie.

Complexe systemen, waar we inmiddels een organisatie ook onder kunnen scharen, organiseren zich in veel gevallen zelf. Neem als voorbeeld de natuur, één van de meest complexe systeem die we kennen! Er is geen sprake van een hiërarchie in de natuur, ieder organisme anticipeert zelf op wat er nodig is en ontwikkelt, groeit en streeft zijn eigen bestaansreden na. In nauwe samenwerking met wat om haar heen is en gebeurt.

Er zijn meerdere vooruitstrevende organisaties die een voorbeeld hebben genomen aan de wijze waarop de natuur met complexiteit omgaat en hebben dit vertaald naar een concrete structuur die de wijze van samenwerken versterkt en bestendigt. Voorbeelden hiervan zijn systemen als Holacracy of Sociocratie.

Gelukkig maar want de wereld om ons heen verandert in een rap tempo. De complexiteit van alle (ondernemers)vraagstukken is vele malen groter dan een aantal jaren terug. Daarom werken vertrouwde methoden om projecten aan te pakken, een strategie te bepalen en besluiten te nemen steeds minder goed.

De manager die alles weet en beslist realiseert zich steeds vaker dat die rol in deze wereld onmogelijk is om in te vullen. De expertise, kennis en talenten van iedereen binnen de organisatie zijn hard nodig om de gestelde doelen te bereiken. Met een uitgewerkte vorm van zelforganisatie kan je dit met elkaar realiseren.